De appelboom

De Appelboom
Toen ik vrijdag bij Vincent was – vertelde hij over de oude appelboom die deel uitmaakte van een boomgaard. Het moet een landgoed zijn geweest die nog al groot is geweest, omdat de appelboom van zijn buurman daar nog een deel van is.
Ik realiseerde mij plots dat het dus dicht bij Achter de Hoven stond. Het is een straat die niet voor niets deze naam heeft gekregen en het geeft dus aan dat er ergens een hof heeft gestaan. Dan wordt ik wel heel nieuwsgierig. Ik heb allang begrepen dat de Oranje’s in Leeuwarden een deel van mijn boek was. Dus als er adel is die een tuin bouwt op dit gebied en als Vincent ook een deel uitmaakt van het boek, moet er wel wat aan de hand zijn.
Ik ga eens bewust een wandeling maken op dit gebied en kijken wat mijn spiritueel oog mij te vertellen heeft.

Ik kom in mijn verhaal bij Tante Maaike zoals ze in Friesland heet terecht – of te wel Maria Louise van Hessen Kassel, die gehuwd was met stadhouder Johan Willem Friso. Hij is reeds vroeg overleden en deze dame heeft nogal wat invloed gehad in Friesland. Zij woonde in het Princessenhof te Leeuwarden. Dit is wat de boeken mij leren. Ze had een gevoel dat zij buiten wilde wonen en kocht een groot deel groen en landerijen op, vlak bij Leeuwarden stad. Hierin kan ik mij makkelijk identificeren met haar, want ik hou ook van de natuur. Haar buitenverblijf bij de Potmarge moet indrukwekkend zijn geweest, want ze haalde zelfs een tuinarchitect bij die haar grondgebied ontwierp en ze liet Mariënburg bouwen. Helaas is daar niets meer van over en hebben agrariërs grond gehad voor landbouw. Van haar landerijen is niets meer terug te vinden, maar de energie is er wel, dus daar ga ik een kijkje nemen.
Mariënburg is het gebied tussen de Spoorstraat en Achter de Hoven. Tegenwoordig is daar een school die Mariënburg heet. Ik ga daar maar eens beginnen, ook zal ik het spoor in mijn verhaal mee gaan nemen.
Iets zegt mij dat ik daar maar eens op zoek moet gaan en mijn spirituele energie ogen moet gebruiken om daar indrukken te vinden. Ik kan mij makkelijk met Maria Louise verbinden, dus daar komt wel een verhaal bij mij binnen en misschien weet die appelboom er meer over.
Ik zie haar wel maar kan dit niet in verband met mijn zoektocht verbinden met Jongemastate, maar ik denk dat die er wel is.

uit archief
Vanuit die hoek ligt de Potmarge op de stad gericht. Vlak buiten de stadsrand staan op de kaart van Knoop aan dit oude water ook enkele tuinen getekend. Verder stroomt de waterloop door agrarisch gebied. In dat gebied heeft Knoop tientallen jaren van zijn leven gesleten en wordt hij eeuwen na zijn dood herdacht met een straatnaam. Knoop is lange tijd de hovenier van het bekendste buiten geweest: Mariënburg.

Maria Louise van Hessen Kassel douairière van stadhouder Johan Willem Friso, kocht, toen ze al tien jaar regentes was voor haar zoon Willem, in 1721 voor 10.000 gulden ‘sekere voor en agter hovingen en de huijsinge met de gardinieren landen sampt boomen en plantagie met twee regels wijlige boomen … staende Agter de Hovingen van voormelde stad Leeuwarden’ van haar rentmeester Mathijs Overman. In 1725 kocht de prinses van de weduwe van Overman ook het ernaast gelegen buiten erbij: ‘seekere huijsinge bestaende in twee kamers ijder met twee bedsteeden en bottelarie voorsien en een stallinge voor ses koeijen met put en pomp daerin, beneffens een schone tuijn en soomerhuijs cum annexis, beplant met deftige persicq, apricoos en andere schoone vrugtboomen’ en wel voor 800 gulden. Tenslotte kocht ze van de eerste secretaris van de stadhouder, Nicolaas Arnoldi, in 1731 een ‘huijsinge ofte buitenplaats Achter de Hoven buijten de stadt Leeuwerden, bestaende in verscheijdene fraije onder en boven kamers met een grote voorplaets, poort, aparte groote keucken, waskeucken, stallingen, koetshuijs, twee regenwatersbacken etc. mitsgaders twee groote hovingen beplant met alderleije soorte van de alderbeste vruchtboomen en voorsien met groote en kleijne somerhuijsen’ voor 4.800 gulden. Dit perceel lag ten noorden en oosten van de terreinen die de prinses daar al bezat. Op deze wijze was in 1731 een buiten van ongeveer 5 hectare ontstaan dat de prinses naar zichzelf liet noemen: Mariënburg.

Voor het onderhoud van dit omvangrijke buiten nodigde Maria Louise in of omstreeks 1731 Johann Hermann Knoop, de zoon van de hovenier van haar vader vanuit Kassel uit naar Leeuwarden te komen. Knoop heeft er een samengesteld tuinengebied aangetroffen dat oorspronkelijk uit drie terreinen had bestaan. Van een achttiende-eeuws vogelvluchtgezicht is die complexiteit af te lezen. Voor het buiten lag een laan omzoomd door drievoudige bomenrijen; de achterzijde keek uit over een ronde vijver met aan vier zijden trappartijen en verderop over een promenade langs een door vormboompjes omzoomde langwerpige vijver die uitkwam op een aan de oude waterstroom de Potmarge gelegen tuinkoepel. Terzijde van het huis lag nog een ovale vijver die eveneens door vormbomen werd begeleid. Overigens bestond het tuinencomplex uit gevarieerde perkencomposities met in het gelid staande heesters en bomen of in regelmatig geordende bedden van moestuinen. Per perkengroep waren ze symmetrisch aangepakt, maar ze kregen soms verrassende onregelmatige onderlinge aansluitingen. Op de ingangspartij, geflankeerd door twee woningen, waarvan er een mogelijk door hovenier Knoop bewoond werd, volgden parterres, een bloemperkengeheel in broderiecompositie dat in een van poorten voorziene, geschoren heg besloten was en geaccentueerd werd door vormbomen. Vanaf die parterres tot aan de vleugel van het buitenhuis liep een loofgang met paviljoen. Het buitenhuis zelf bestond uit een twee bouwlagen met grote kap hoog gebouw met vleugels; van negentiende-eeuwse tekeningen en foto’s blijkt dat de bijgebouwen los stonden en dat aan de zuidoostzijde een flinke erker uitgebouwd was die tegen het dakschild een grote veelzijdige kajuit en een groot balkon vormde.

http://www.historischcentrumleeuwarden.nl/html/fy/461/Potmarge

 

 

Advertenties

Over friesepas

Mijn verhalen ontstaan vanuit mijn innerlijke kijk op wat is gebeurd. In mijn praktijk kom ik mensen tegen die betrokken zijn in het verhaal dat in het verleden heeft plaats gevonden.
Dit bericht werd geplaatst in friesland, oranje en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s